Goede voornemens..? Nu even niet..!

Leeswijzer – Leestijd: 9 minuten – Voor wie: iedereen die het lastig vindt om goede voornemens vol te houden – Investering: onbetaalbaar

Waarom wij er niet in slagen om goede voornemens vol te houden

Ieder jaar nemen heel veel mensen zich allerlei dingen voor als het jaar ten einde loopt. “In het nieuwe jaar ga ik meer sporten” of “In het nieuwe jaar ga ik gezonder eten“. Allerlei lovenswaardige maar helaas ook weinig geloofwaardige voornemens. Allerminst geloofwaardig omdat aan de meeste goede voornemens niet langer dan 2 weken wordt gehouden. En dan zakt de mens weer in het oude gedrag terug en gaan de zaken zoals ze altijd gingen. Om vervolgens aan het einde van het jaar te mijmeren dat je je tòch niet aan je goede voornemens hebt kunnen houden.

Waarom het ons niet lukt…

Waarom lukt het ons toch niet om die goede voornemens vol te houden..? Dat heeft alles te maken met ons brein. Onze hersenen zijn te vergelijken met een computer; je hebt een korte termijn geheugen, een lange termijn geheugen en een werkgeheugen. De laatste is de meest beperkte in de rij. Een mens is niet in staat om meer dan 7 dingen op korte termijn te onthouden; door veel psychologen “De Magische 7” genoemd. En dus vergeet je waar je autosleutels liggen, waar je je mobiele telefoon hebt gelaten òf zelfs om je kinderen van de buitenschoolse opvang te halen. Ons werkgeheugen heeft een beperkte ruimte en die is steeds weer nodig voor nieuwe zaken.

Trucjes…

Natuurlijk zijn er ‘trucjes’ om dat werkgeheugen een beetje om de tuin te leiden door allerlei ‘associaties’ te koppelen aan dingen of gebeurtenissen. Zoals wij dat al doen bij NLP – waarbij er steeds ‘verankeringen’ (associaties) gedaan worden om iets bij de ander in het geheugen te prenten. En dat werkgeheugen is ook nog eens zó beperkt dat er maar één bewerking per keer in kan. Probeer eens beweust naar de tekst van een lied te luisteren terwijl je je rekeningen aan het regelen bent. Het lukt je gewoonweg niet. Het enige dat je kunt doen om zaken vanuit het werkgeheugen naar je permanente geheugen te brengen is oefenen, oefenen, oefenen. Hierdoor ‘slijt’ je het als het ware in de ‘hard disk’ die ons brein eigenlijk is. Dit is wat wij in de psychologie ‘automatiseren’ noemen; het inslijten van een handeling die na verloop van tijd zo automatisch gaat dat je er andere dingen bij kunt gaan doen, zij het nog steeds binnen de beperkte mate van ons werkgeheugen. Iedereen die z’n rijbewijs gehaald heeft, weet nog hoe het ging tijdens de rijlessen als je van rijstrook moest veranderen. De riedel “binnen, buiten, schouder” zit er bij mij zó ingesleten dat ik tijdens mijn autoritten dit zo automatisch doe dat ik het niet eens in de gaten heb. Ik luister lekker naar de radio of heb een gesprek met iemand die met mij mee rijdt. Echter als ik een lastige verkeerssituatie tegen kom, moet ik wel bepaalde automatische handelingen heel bewust doen om te voorkomen dat dingen fout gaan domweg omdat mijn werkgeheugen niet toereikend genoeg is.

autorijden is een geautomatiseerd proces in ons brein

Nieuw in te slijten gedrag…

Met goede voornemens gaat het nèt zo; het zijn nieuwe gedragingen die wij onszelf moeten aanleren. Dus oefenen, oefenen, oefenen. En belangrijk is ook dat je die nieuwe gedragingen ‘associeert’ met prettige zaken. Als ik bijvoorbeeld meer wil bewegen (nu sport ik al 4 uur per week maar het kan natuurlijk nog meer) dan moet ik ervoor zorgen dat er iets prettigs aan te koppelen is. Bijvoorbeeld dat het gezellig is om met een goede vriend naar de sportschool te gaan. Zo ook met gezonder eten; wil je minder ‘troep’ naar binnen werken in het nieuwe jaar dan zul je dat moeten ‘ankeren’ aan leuke dingen dus door bijvoorbeeld gezonder eten te associeren met gezelligheid. Ook kun je werken met kleine beloningen zoals lekker tv kijken als je die dag minimaal 5 km gelopen hebt of op de fiets naar je werk bent gegaan. Zo beloonde ik mijzelf tijdens mijn studie met een lekkere strandwandeling als ik een tentamen gehaald had. Deels omdat het ontspannend was en het hoofd weer leeg maakte maar ook omdat het ‘ik-tijd’ was. Gelukkig heb ik zo heel wat kilometers kunnen afgeleggen op het strand. 🙂

Psychologisch contract…

Een psychologisch contract afsluiten, is iets dat je doet met anderen om je heen. Vertel de anderen wàt je gaat doen, wanneer en hoe. Hoe meer mensen het weten, hoe groter de kans op slagen. Vertel ook tussendoor wat je behaald hebt en waar je nog mee bezig bent. En stel een duidelijk doel waarbij mijlpalen zichtbaar zijn. Omdat veel mensen zich een té groot doel voor ogen stellen, is de kans op falen èn dus op teleurstelling des te groter. Een olifant eet je immers ook niet in één keer op maar wel in kleine stukjes.
En oefenen, oefenen, oefenen…

Alleen blijft natuurlijk het moment waaròp je begint aan jouw goede voornemens. Uit studies blijkt dat januari de slechtste periode is om aan goede voornemens te beginnen. Iedereen kent de term “Blue Monday”. Het begin van de derde week van het jaar waarin menigeen zich realiseert dat die goede voornemens helemaal niet zo makkelijk vol te houden waren (èn dus chagerijnig is). De bèste periode om met goede voornemens te beginnen, is halverwege het jaar.

‘Timing is everything’…

Augustus komt uit de studies naar voren als de beste maand om ermee te beginnen. En waarom is dat..? Heel simpel omdat er geen zware druk op ligt zoals dat wel blijkt te zijn met het nieuwe jaar. Je kunt zonder (sociale) druk beginnen met ander/nieuw gedrag zonder dat anderen daar heel veel van merken. De kans is ook groot dat je het dan ook makkelijker volhoudt. En vervolgens zal het anderen om je heen na enkele weken opvallen dat je fitter bent, gezonder eet of zelfs niet meer rookt.

Blue Monday; voornemens wèèr niet gehaald…

“Vooral doorgaan…”

Betekent dit nu dat je maar gelijk moet stoppen met datgene dat je jezelf hebt voorgenomen..? Nee, absoluut niet. Zet vooral door maar bedenk je wel dat àls het je niet lukt je gewoon het op een later tijdstip opnieuw kunt proberen met mogelijk mèèr succes van slagen.

En mijn goede voornemen is dat ik je begin augustus nog even help herinneren dat het dan dé perfecte tijd is om aan nieuwe voornemens te beginnen.